Vintage of non-vintage: wat is het verschil?

← Alle verhalen

De meeste champagne die je koopt heeft geen jaar op het etiket. Dat is geen vergissing of nalatigheid. Het is een bewuste keuze, en er zit een heel verhaal achter.

Wat is non-vintage?

NV staat voor Non-Vintage. De wijn in de fles is een blend van meerdere oogstjaren. De wijnmaker combineert wijn van het huidige jaar met zogenaamde reservewijnen: opgeslagen wijn van eerdere oogsten. Het doel is consistentie. Goed jaar of slecht jaar: de NV smaakt elke keer herkenbaar hetzelfde.

Dat is niet makkelijk. Het vereist een neus die precies weet wat het huis wil zijn, plus de voorraden om dat te realiseren. Een grote NV van een huis als Bollinger of Pol Roger is het product van decennia aan kennis over blenden. De prestatie zit niet in de druiven van dat jaar, maar in de constante hand die eraan werkt.

Verreweg de meeste champagne die wereldwijd gedronken wordt, is NV. De Brut Sans Année (BSA) of Brut NV is het vlaggeschip van elk huis. Het is de stijl die mensen herkennen als "de champagne van dat huis".

Wat zijn reservewijnen?

Elk jaar houdt een wijnhuis een deel van de oogst apart. Die worden opgeslagen in tanks of vaten en worden de reservewijnen van de volgende jaren. Hoe groter het huis, hoe meer reserve je kunt opbouwen. Krug bewaart reservewijnen van soms wel 15 tot 20 jaar oud en gebruikt ze actief in de blend van zijn Grande Cuvée. Dat geeft de diepte en complexiteit die je in dat glas terug proeft.

Maar ook kleine récoltants bouwen reservewijnen op. Een RM met vijf hectare kan na een paar jaar al een bescheiden reserve hebben die zijn NV een basis en richting geeft. Het principe is hetzelfde, de schaal verschilt. En bij een kleine producent proef je eerder de eigenheid van één plek dan het geslepen evenwicht van een groot huis.

Wat is vintage champagne?

Vintage champagne bevat uitsluitend druiven van één oogstjaar. De fles draagt dat jaar op het etiket: 2015, 2018, 2019. Een huis declareert alleen een vintage als het jaar het waard is. Niet elk jaar is dat. In mindere jaren is er simpelweg geen vintage, en blijven de druiven in de NV-blend gaan.

Omdat de wijn van één jaar komt, proef je het karakter van dat specifieke seizoen. Was het warm? Dan is de champagne rijper, voller, met meer fruitigheid. Was het koel en nat? Dan zijn er meer spanning en zuurgraad. Vintage champagne is een momentopname. Geen blend, geen correctie: dit is wat 2018 deed met die bodem.

Vintage champagne rijpt ook langer op de gist voor hij uitkomt: minimaal drie jaar, maar in de praktijk vaak vijf, zeven of meer jaar. Die extra ligering geeft de karakteristieke "briocheachtige" complexiteit die bij goede vintage hoort.

Is vintage beter?

Nee, niet automatisch. Vintage is anders, niet beter. Een uitmuntende NV van een goed huis is makkelijk interessanter dan een matige vintage. En "matige vintage" bestaat: niet elk gedeclareerd jaar is werkelijk goed. Er zijn huizen die een twijfelachtig jaar toch bottelen als vintage, omdat de vraag hoog is en de kassa rinkelt.

Vintage scoort op specificiteit en karakter. Wie precies wil weten wat een bepaald jaar deed in de Champagnestreek, drinkt vintage. Wie wil genieten van een verfijnde, consistente stijl, drinkt een goede NV. Beide zijn legitieme antwoorden op verschillende vragen.

Prijs zegt hier ook niet alles. Vintage is duurder door de langere rijping en de kleinere productie. Maar die meerprijs vertaalt zich niet automatisch in meer plezier in het glas. Dat is een eerlijk ding om te zeggen.

Een goede NV is de eerlijkste manier om een huis te leren kennen. Wat ze elk jaar neerzetten, is hun handtekening. Daar lees je in wat ze kunnen.

Wanneer kies je voor vintage?

Als je een specifiek jaar wil vieren: een geboortejaar, een trouwjaar, een moment dat telt. Dan is de datum op de fles ook symbolisch. Dat is geen zwakke reden, dat is een hele goede reden.

Als je het klimaat van een bepaald jaar wil proeven. De hittegolf van 2003 zit in elke 2003-vintage verwerkt. Dat is een andere ervaring dan 2008, een koeler, strakker jaar dat als een van de beste van de eeuw wordt gezien. Wie die vergelijking wil maken, heeft vintage nodig.

Als je wil rijpen. Vintage champagne heeft de structuur voor langetermijnopslag. Een goede 2012 kan nu al drinken, maar kan ook nog tien jaar de kelder in. NV's zijn er doorgaans niet voor gemaakt. Die drink je binnen drie jaar na aankoop, op hun best.