Sabreren: spektakel,
techniek en een erfenis
van Napoleon.
Er is een moment waarop een ruimte stil wordt. Het is het moment net vóór je de sabel langs de fles laat glijden. Iedereen kijkt. Adem in. En dan klínkt het... Madames et Monsieurs! Attentión! Un, Deux, Trois... Pop! Die ene scherpe tik en de kurk vliegt, het glas vliegt mee, en er stroomt geen Champagne uit de fles. We willen niets verspillen. We willen een perfect recht afgesneden glas. We willen een perfecte sabrage. Iets waar je trots op kan zijn. Iets wat je nooit meer vergeet.
Hoe het begon
Het verhaal gaat dat Napoleon Bonaparte zijn cavalerie champagne liet drinken na gevechten. Deze mannen ter paard hadden geen kurkentrekker op zak, maar wel een sabel. Eén soepele beweging langs de naad van de fles, en klaar.
Of het precies zo gegaan is? Dat valt te betwisten. Maar het beeld klopt.
Een ander verhaal is dat de Kozakken Napoleon's troepen versloegen en zijn voorraad ter plaatse opdronken. En ook daarbij de sabel gebruikten om de flessen te openen. En dat klopt binnen het beeld van de Kozakken, welke bekend stonden om hun wilde feesten en hun voorkeur voor drank.
De Champagnestreek lag middenin het slagveld van Europa. Russische, Pruisische en Franse troepen trokken er doorheen. De boeren groeven hun flessen in de grond. De soldaten dronken wat ze konden vinden. En de sabel was altijd bij de hand.
"De reden was anders dan vandaag. Het spektakel was hetzelfde."
Er is ook een andere lezing: de Champagnestreek was aan het einde van de 18e eeuw het middelpunt van Europese feestvreugde. Napoleon en zijn officieren werden er regelmatig feestelijk ontvangen door de champagnehuizen. De boerin Barbe-Nicole Clicquot, later bekend als Veuve Clicquot, zou zijn cavalerie op haar binnenplaats hebben ontvangen. Met champagne. En sabels in de buurt.
Sabrage was geboren. Of misschien herontdekt. Hoe dan ook: het bleef.
Niet kracht, maar precisie
Het geheim van sabrage is dat het geen krachttoer is. Dat is het eerste wat ik mensen vertel, en het is ook het eerste wat ze niet geloven. Over het algemeen zijn de dames de beter sabrerende deelnemers. Niet omdat ze sterker zijn, maar omdat ze beter luisteren. En minder willen imponeren (wink)
Je glijdt langs de naad van de fles - de zwakste plek in het glas, waar twee helften worden samengesmolten tijdens de productie. Met één vloeiende beweging breng je de sabel richting de lip van de fles. Daar zitten minuscule luchtbellen gevangen in het glas. De druk in de fles (vijf à zes bar, dat is 2 tot 3 keer meer dan in een autoband) doet samen met de snelheid van de sabel de rest.
Het ringvormige stuk glas én de kurk vliegen er samen af. Schoon. Veilig. Maar vlijmscherp.
Het geheim zit in de ontspanning en de soepele beweging, niet in de spierkracht. Ik heb mensen van zeventig het zien doen op hun eerste poging. En kinderen van twaalf. Met de juiste begeleiding is het in enkele minuten te leren.
En dat is precies waarom het zo'n geweldig groepsmoment is.
De Confrérie du Sabre d'Or
In 1986 richtte een groep champagneliefhebbers in Reims de Confrérie du Sabre d'Or op, de internationale orde die de kunst van sabrage bewaakt en certificeert. Ze organiseren evenementen wereldwijd, leiden nieuwe sabreurs op en houden een traditie levend die anders zou vervagen.
Als gecertificeerd lid van de Confrérie geef ik workshops die niet alleen een mooi moment opleveren, maar ook respect tonen voor de traditie erachter. Deelnemers ontvangen na afloop een officieel certificaat: een bewijs dat je de techniek beheerst én dat je het op de juiste manier hebt geleerd.
"Maar eerlijk gezegd is het moment zelf het echte bewijs."
Waarom ik het doe
Ik heb sabrage niet geleerd omdat het spectaculair is. Ik heb het geleerd omdat het een van de weinige dingen is die een zaal echt samenbrengt.
Een champagneproeverij is mooi. Een verhaal over de maker is boeiend. Maar sabrage: het moment waarop jíj de sabel vasthoudt en de fles opent. Dat is iets anders. Dat is iets wat je bijblijft.
En dan proef je samen de champagne die zojuist een heel bijzonder leven heeft geleid. Dat is het moment waar alles om draait.
Veelgestelde vragen
Is sabreren gevaarlijk?
Sabreren is niet gevaarlijk als het op de juiste manier wordt gedaan. Het glazen anneau dat loskomt vliegt samen met de kurk recht vooruit in een gecontroleerde richting. De techniek vereist ontspanning en een soepele beweging langs de naad van de fles, geen kracht. Willem van der Velden begeleidt elke deelnemer persoonlijk op afstand en positie.
Wat is sabreren?
Sabreren is het openen van een champagnefles met een sabel door één soepele beweging langs de naad van de fles te maken. De druk in de fles (vijf à zes bar, twee tot drie keer de druk in een autoband) zorgt er samen met de snelheid van de sabel voor dat het glazen anneau en de kurk er schoon afvliegen.
Wat is de Confrérie du Sabre d'Or?
De Confrérie du Sabre d'Or is de internationale orde opgericht in 1986 in Reims die de kunst van sabrage bewaakt, onderwijst en certificeert. Leden worden persoonlijk opgeleid en ontvangen een officieel certificaat na het succesvol beheersen van de techniek. Sparkling Fields wordt vertegenwoordigd door een gecertificeerd lid.
Hoe leer je sabreren?
Sabreren is in enkele minuten te leren met de juiste begeleiding. De techniek draait om een ontspannen, soepele beweging langs de naad van de fles, niet om kracht. Op een workshop van Sparkling Fields leert elke deelnemer de techniek individueel en opent aan het eind zelf een fles champagne.
Zelf sabreren?
Op een workshop van Sparkling Fields leer jij, met je hele gezelschap, de techniek. Voor vrijgezellenfeesten, teamuitjes, verjaardagen of gewoon omdat het kan.
Bekijk de workshops