Flute, coupe of wijnglas.
Drink je champagne uit
het juiste glas.

← Alle verhalen

Je ziet hem overal: de lange, smalle flute met bubbels die netjes naar boven klimmen. Mooi plaatje. Maar als je wil weten wat er in de fles zit, is de flute precies het verkeerde gereedschap. En de coupe is al helemaal een verhaal apart.

De flute: gemaakt voor de ogen, niet voor de neus

De champagneflute deed zijn intrede in de 19e eeuw, toen champagne steeds populairder werd en de visuele presentatie een steeds grotere rol ging spelen. Een hoge, smalle coupe laat de bubbels mooi opstijgen. Dat klopt. Maar daar houdt het goede nieuws op.

De opening van een flute is zo smal dat je neus er niet in past. Letterlijk niet. Je brengt het glas naar je mond, drinkt, en de aromatische stoffen die de champagne heeft opgebouwd komen nooit bij je reukzenuwen aan. Het glas concentreert de koolzuurprikkeling, niet de geur.

Champagne heeft aromatische complexiteit: gist, brood, citrus, wit fruit, bloemen, soms noten of honing. In een flute ruik je dat niet. Je proeft een bruisend drankje. Dat is iets anders dan champagne proeven.

"De flute is ontworpen voor een ballengala, niet voor een wijn."

De coupe: romantisch gerucht, slechte wetenschap

Dan de coupe. Breed, ondiep, elegant op een gesteven tafellaken. Er gaat een verhaal over rond dat de coupe gemodelleerd is naar de borst van Marie Antoinette. Mooi verhaal. Volledig verzonnen.

De coupe stamt uit Engeland, rond 1663. Marie Antoinette werd geboren in 1755. Het verhaal heeft geen enkele historische basis. Maar het blijft rondgaan omdat het precies de sfeer oproept die mensen aan de coupe koppelen: decadentie, schoonheid, jaren twintig.

In werkelijkheid is de coupe het slechtste champagneglas dat bestaat. De opening is zo breed dat het koolzuur binnen enkele minuten verdampt. De bubbels verdwijnen, de frisheid verdwijnt, de wijn wordt plat. En de aromatische stoffen verspreiden zich in de kamer in plaats van naar je neus.

De coupe heeft één voordeel: hij stapelt mooi voor een champagnetoren. Verder klopt er niets aan.

Champagne is gewoon wijn

Dat is de kern van het probleem. We behandelen champagne als een categorie apart, als iets wat speciale attributen vereist. De flute bestaat alleen maar omdat we champagne anders zijn gaan bekijken dan andere wijn.

Maar champagne is wijn. Complexe wijn, met een tweede gisting, met karakter, met terroir. Die wijn verdient een glas dat haar aroma's concentreert, niet een glas dat ze wegblaast of opsluit.

Riedel, een van de grootste glasmakers ter wereld, erkende dit zelf en bracht in de jaren negentig de eerste tulpvormige champagneglazen op de markt. Breder dan een flute, smaller dan een coupe, vernauwd naar de top. Het is inmiddels de standaard bij ieder serieus champagnehuis.

Pak een witwijnglas. Nu.

Je hoeft geen speciaal glas te kopen. Een goed witwijnglas werkt beter dan welke flute ook. De tulpvorm, de grootte, de lichte vernauwing aan de top: dat is precies wat champagne nodig heeft.

Wat het glas moet doen: de aromatische stoffen concentreren richting je neus terwijl je drinkt. Dat vereist een glas dat smaller wordt aan de opening. Een standaard witwijnglas doet dat al.

Blanc de blancs en de behoefte aan lucht

Er is één champagnestijl die meer dan andere profiteert van een ruimer glas: de blanc de blancs. 100% Chardonnay, meestal van de Côte des Blancs, met een strakke mineraliteit en subtiele, delicate aroma's.

Die subtiliteit is precies het probleem in een flute: je ruikt er niets van. In een witwijnglas opent de blanc de blancs zich langzaam. Geef hem twee tot drie minuten na het inschenken voordat je drinkt. Geen haast.

Wil je verder gaan: decanteer hem kort. Vijf tot tien minuten in een kleine decanteerkaraf. Je verliest een deel van het koolzuur, maar wat je terugkrijgt is een aroma-explosie die in een flute simpelweg onzichtbaar was gebleven. Bloemen, geel fruit, krijt, gist. Ineens aanwezig.

Dit klinkt misschien gek voor champagne. Decanteerkaraf is toch voor rode wijn? Dat is precies het vooroordeel dat je moet loslaten. Oudere champagnes, zeker, maar ook een jong blanc de blancs reageert er goed op.

Het ideale glas bestaat

Als je wil investeren: de Riedel Champagne Wine Glass en de Zalto Denk'Art Universal zijn de twee beste champagneglazen die er zijn. Beide zijn tulpvormig, beide vernauwing aan de top, beide comfortabel in de hand.

Maar nogmaals: elk redelijk witwijnglas doet het werk. Schoon, onbeschadigd, niet te zwaar. Meer heb je niet nodig.

Wat je níet nodig hebt: een flute. Of een coupe. Die kun je bewaren voor het moment dat iemand een champagnetoren wil bouwen.

"Champagne die je niet kunt ruiken, proef je ook niet echt."